Τεχνική εμπλουτισμού του λεξιλογίου των μαθητών

Πένυ Γεβρέκη/ Απρίλιος 15, 2018/ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΕΛΙΔΑΣ, ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕΛΩΝ

Συχνά οι μαθητές, τόσο στον γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο, δυσκολεύονται να εκφραστούν. Ειδικότερα, παρατηρείται αδυναμία εύρεσης της λέξης που αντιστοιχεί σε αυτό που θέλουν να πουν ή να αποτυπώσουν στο χαρτί, καθώς και δυσκολία κατανόησης των κειμένων κατά την ανάγνωση λόγω «άγνωστων» λέξεων. Δεδομένου ότι ο μαθητής δεν ακούει προφορικότητες από τον εκπαιδευτικό, συναντάται μία ακόμη δυσκολία στην αντίληψη του νοήματος των όσων λέγονται, με αποτέλεσμα να κωλύεται η εκπαιδευτική διαδικασία.

Η τεχνική που θα παρουσιαστεί στοχεύει στο να μειώσουν οι μαθητές τη χρήση περιορισμένου λεξιλογίου και να μην καταφεύγουν σε σωρεία τυποποιημένων και πολυχρησιμοποιημένων λέξεων.

Τεχνική εμπλουτισμού λεξιλογίου

  • Ο μαθητής εφοδιάζεται μ’ ένα αλφαβητικό ευρετήριο (με ελληνικούς χαρακτήρες).
  • Ο εκπαιδευτικός ζητά από τον μαθητή να καταγράφει στο ευρετήριο, στην αντίστοιχη σελίδα, τις άγνωστες λέξεις που ακούει από το περιβάλλον του (καθηγητές, συνομήλικοι, οικογένεια, ΜΜΕ) και όσες συναντά στα κείμενα που μελετά.
  • Στη συνέχεια, ο εκπαιδευτικός δίνει στον μαθητή περιφραστικά τη σημασία της κάθε λέξης και ο τελευταίος τη σημειώνει στο ευρετήριο.
  • Κατόπιν, ο μαθητής καλείται να βρει συνώνυμα και αντώνυμα, καθώς και να δημιουργήσει περίοδο, στην οποία να καταδεικνύεται η σημασία της εκάστοτε λέξης.
  • Τέλος, ζητείται από τον μαθητή η αντικατάσταση των απλοποιημένων λέξεων που χρησιμοποιεί στον γραπτό του λόγο με την κατάλληλη νέα λέξη που ταιριάζει σε κάθε περίπτωση.

Το ευρετήριο αποκτά μυστηριακό χαρακτήρα για τα παιδιά, αφού περιέχει πληθώρα «ανήκουστων» -ως τώρα- λέξεων γι’ αυτά και η προσφυγή τους σε αυτό το εργαλείο-παιχνίδι είναι συχνότερη απ’ ό,τι σε σκόρπιες σημειώσεις. Άρα, σ’ έναν αξιοσημείωτο βαθμό επιτυγχάνεται η σταδιακή υιοθέτηση και χρήση του νέου λεξιλογίου.

Κρίνεται λοιπόν απαραίτητη η άμεση προσαρμογή των εκπαιδευτικών στις συνεχώς αυξανόμενες μαθησιακές ανάγκες, προκειμένου ν’ αντιμετωπιστούν οι πληγές της λεξιπενίας και της γλωσσικής ένδειας στη γραπτή και προφορική έκφραση της νέας γενιάς.